سيد علي اكبر قرشي
122
قاموس قرآن ( فارسي )
* ( أَمْوالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ الله » ) * راجع است . ركون : ميل و آرام گرفتن . در صحاح و اقرب گويد « ركن اليه : مال و سكن » * ( « وَلا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ . . . » ) * هود : 113 . بستمگران ميل نكنيد و گرنه آتش شما را ميگيرد . ركن بمعنى جانب و طرف محكم شيىء است ( صحاح ) و بر سبيل استعاره به نيرو اطلاق مىشود ( راغب ) * ( « لَوْ أَنَّ لِي بِكُمْ قُوَّةً أَوْ آوِي إِلى رُكْنٍ شَدِيدٍ » ) * هود : 80 . ظاهرا مراد از آن در آيه اقوام و عشيره است . يعنى ايكاش در قبال شما نيروئى داشتم و يا بتكيه گاه محكمى ( از قبيل عشيره ) لاحق ميشدم تا مرا يارى كنند . * ( « فَتَوَلَّى بِرُكْنِه وَقالَ ساحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ » ) * ذاريات : 39 . مراد از ركن تكيه گاه و قواى فرعون است يعنى با قواى خويش روى بگردانيد و گفت : جادوگرى است يا ديوانهاى ( يعنى موسى ) . رمح : بضم ( ر ) نيزه . جمع آن رماح و ارماح است ( اقرب ) * ( « لَيَبْلُوَنَّكُمُ الله بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنالُه أَيْدِيكُمْ وَرِماحُكُمْ . . . » ) * مائده : 94 . خدا حتما شما را با چيزى از صيد امتحان مىكند كه دستها و نيزه هاى شما به آن ميرسد . اين كلمه فقط يك بار در قرآن مجيد يافته است . رمد : رماد بفتح ( ر ) خاكستر . * ( « مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ كَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِه الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عاصِفٍ لا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلى شَيْءٍ . . . » ) * ابراهيم : 18 . در اين آيه اعمال كفّار بخاكستريكه در مقابل طوفان شديد قرار گرفته تشبيه شده است . پيداست كه خاكستر بطورى پراكنده مىشود كه امكان جمع در آن نيست . ظاهرا مراد اعمال نيك و مفيد كفّار است كه براى اغراض دنيوى انجام دادهاند در روز قيامت چيزى از آن بدستشان نميايد بر خلاف اعمال نيك از مؤمنان كه بدون كم و كاست بخودشان رد خواهد شد .